Psychologia kolorów w modzie

To, że kolory mają niebagatelne znacznie w życiu, jest dla każdego oczywiste. Na ile zdajemy sobie sprawę z tego, jak duży wywierają wpływ na nas samych, na otoczenie (innych ludzi) i czy wiemy, jak je właściwie ze sobą łączyć? Na tak postawione pytania, pomaga znaleźć odpowiedzi psychologia kolorów.

Czytaj także o: Psychologia ubioru

Z satysfakcją odnotowuję, że klasyczna moda radzi sobie doskonale od wielu dekad, a nawet setek lat, bez znajomości psychologii, bazując na tradycji i samemu ją tworząc. Jednak mając do dyspozycji naukę możemy lepiej zrozumieć mechanizmy rządzące człowiekiem i wykorzystać je dla realizacji celów osobistych oraz zawodowych.

Psychologia kolorów

Zajmuje się wpływem kolorów na człowieka. Każda barwa emocjonalnie oddziałuje na nas, ponieważ jest związana z doświadczeniem, instynktem oraz skojarzeniami. Reakcja organizmu na konkretne kolory wiąże się ściśle z ich długością fal. Cieplejsze barwy, takie jak czerwień lub żółć, mają długie fale, toteż do ich przetworzenia oko i mózg zużywają więcej energii. Towarzyszy temu przyspieszenie metabolizmu, które przekłada się na stan pobudzenia. Natomiast krótkie fale, chłodniejszych barw – fioletowej, niebieskiej i zielonej – zużywają znacznie mniej energii podczas przetwarzania, przez co zwalnia nasz metabolizm, działając kojąco i uspokajająco.¹

Kulturowe znaczenie kolorów

Kolory towarzyszą człowiekowi od początku istnienia. Są stałym i ważnym elementem cywilizacji, co najłatwiej zaobserwować w malarstwie oraz modzie. W różnych kulturach mogą mieć nieco inne znaczenie, np. biel w Europie oznacza czystość oraz niewinność, ale u Hindusów jest kojarzona ze śmiercią. W kręgu cywilizacji łacińskiej ze śmiercią utożsamiamy barwę czarna, ale jednocześnie stosujemy ją w tradycyjnych strojach wieczorowych o charakterze uroczystym i rozrywkowym, np. frak, smoking czy po prostu czarny garnitur. Różowy wysoko ceniony jest w Japonii, jednak nie cieszy się popularnością w Indiach i krajach Europy Wschodniej, gdzie uważany jest za stanowczo „niemęski”. Zobaczmy, z czym najczęściej kojarzone są konkretne kolory w naszej kulturze, tj. w Europie, „świecie zachodnim”, cywilizacji łacińskiej, w chrześcijaństwie.

Przystępne omówienie zagadnienia podaję za www.blog.racymind.pl¹:

Czerwony

Jedna z najbardziej zauważalnych i intensywnych barw. Przenosi elementy na pierwszy plan. Wywołuje adrenalinową reakcję „walcz lub uciekaj”, stymuluje do działania i podejmowania szybkich decyzji. Pod jej wpływem stajemy się impulsywni. Jest to kolor krwi, dlatego podkreśla również emocje siły, determinacji, zagrożenia, jak i pasji, namiętności i miłości.
Jasna czerwień – podkreśla radość, pasję, seksualność, miłość.
Różowy – romantyczność, miłość, przyjaźń.
Ciemna czerwień – wigor, siła woli, gniew, przywództwo.

Żółty

Kojarzy się ze słońcem i ciepłem, wzbudza uczucie szczęścia i radości. W zestawieniu z innymi kolorami wydaje się zajmować więcej miejsca, ożywia sąsiadujące kolory. Sprzyja jasności myśli i zapamiętywaniu, wywołuje przyjemne ciepłe uczucia.
Jasny żółty – radość, świeżość, bezpieczeństwo; wpadający w zieleń może wywoływać niepokój.
Ciemny, głęboki żółty – bogactwo.

Pomarańczowy

Jest mieszanką czerwonego z żółtym. Działa podobnie jak kolory, od których pochodzi – ożywia i podnieca (czerwień), ociepla i nastraja przyjaźnie (żółty). Kojarzy się otwartością, przedsiębiorczością, lecz również nieodpowiedzialnością. W wersji neutralnej zachowuje pewną finezję i zyskuje egzotyczny wydźwięk. Kolor kojarzony głównie z młodzieżą i młodością.
Jasny pomarańcz – zdrowie, świeżość, jakość, siła.
Ciemny pomarańcz – luksus, podejrzliwość, pobudza apetyt.
Złoty – prestiż, wysoka jakość.

Zielony

Najbardziej odprężająca barwa. Dzięki skojarzeniom z naturą i roślinnością wywołuje poczucie bezpieczeństwa. Symbolizuje wzrost, harmonię, świeżość i płodność.
Jasna zieleń – młodość, energia.
Głęboka, ciemna zieleń – wiarygodność, rozwój ekonomiczny, ambicja.
Oliwkowa zieleń – prostolinijność, pokój.

Niebieski

Ma działanie uspokajające i zdolność wywoływania w człowieku poczucia bezpieczeństwa. Kojarzy się z niebem i oceanem, dzięki czemu postrzegamy barwę niebieską jako pewną i niezawodną. Statystycznie jest to najbardziej lubiana ze wszystkich barw.
Jasny niebieski – zdrowie, zrozumienie, miękkość.
Ciemny niebieski – wiedza, moc, spójność, stabilizacja.

Filetowy

Kojarzony jest ze skłonnością do kompromisu, ale również z tajemnicą. Na jego odbiór silnie wpływają jasność i barwa.
Jasny fiolet – nastrój marzycielsko-nostalgiczny.
Głęboki, ciemny fiolet – śmierć, powaga.
Fiolet o czerwonym zabarwieniu (magenta) – dramaturgia, energia.
Fiolet o odcieniu śliwkowym – magia, tajemniczość.

Brązowy

Skojarzenie brązu z kolorem ziemi i drewna daje poczucie komfortu i bezpieczeństwa. Przywołuje ponadczasowe wartości. Naturalne właściwości brązu są odczuwane jako surowe, ekologiczne, związane z ciężką pracą.
Brąz – zaufanie, bezpieczeństwo, natura, komfort, pracowitość.

Szary

Najbardziej neutralny ze wszystkich kolorów, może być postrzegany jako niezobowiązujący, lecz także formalny, dostojny. Pozbawiony emocji niesionych przez barwę zdaje się być powściągliwy lub przywodzi na myśl nieosiągalną zamożność.
Szary – zamożność, formalność, dostojność, pracowitość, wyrafinowanie, kompetencja.
Srebrny – technologia, precyzja, kontrola.

Czarny

Ekstremalny, niepoznawalny, dominujący dzięki gęstości i kontrastowi. W zachodniej kulturze kojarzy się ze śmiercią. Tajemniczość czerni jest postrzegana jako ekskluzywna, formalna, sugerująca władzę, wyższość i godność. Daje poczucie perspektywy i głębi. Największą agresywność oraz moc uzyskuje się przez zestawienie czarnego z czerwonym lub pomarańczowym.

Biały

Podstawą potęgi bieli jest jej apodyktyczność i czystość. Jako mieszanina wszystkich składowych światła widzialnego przywodzi na myśl duchową władzę i pełnię. Na tle kolorowej, a zwłaszcza czarnej powierzchni, biel wydaje się kojąca, czysta i dostojna.

Jak widać, kolory mają istotne znaczenie. Wysyłają wiele komunikatów niewerbalnych. Często ten sam kolor może generować sprzeczne sygnały, np. czerwony – z jednej strony: radość, pasja i miłość, a z drugiej: gniew. Wszystko zależy od sytuacji, nasycenia kolorów oraz łączenia ich ze sobą – niektóre barwy się wzmacniają, inne osłabiają, a jeszcze inne są neutralne. Również inaczej oddziałują na populacje, np. wpływ jest zależny od płci lub wieku.

Człowiek + ubiór = produkt cywilizacji

Najwięcej badań w tym zakresie prowadzi się w sferze marketingu. Przede wszystkim bada się, jak dany kolor lub kombinacja barw oddziałują na grupy docelowe, np. czy produkt im się dobrze kojarzy czy źle, co im przywołuje na myśl i jakie reakcje wywołuje, tzn. czy zachęca czy wręcz przeciwnie. Wiele z tych informacji można wykorzystać na gruncie mody. Wystarczy wyobrazić siebie jako produkt, który inni będą oceniać (doskonale wiemy, że tak jest) i dopasować ubiór (kolory, fasony, rozmiar) do sytuacji (właściwy dress code), żeby wzmocnić lub osłabić planowany przekaz.

Analiza ubioru: nogi, tułów, głowa

Kolory oraz ich rozmieszczenie na sylwetce mogą dostarczyć ciekawych informacji. Odwołując się do freudowskiej świadomości, podświadomości i nadświadomości, Dariusz Tarczyński – psycholog specjalizujący się w analizie wyglądu, dzieli ciało człowieka na:

Sferę głowy (odpowiednik nieświadomości) – ubiór tej części ciała ma symbolizować nasze myśli, marzenia, ambicje.

Sferę tułowia (świadomość) to nasze działania „tu i teraz”.

Sferę dolną (podświadoma), w której poprzez ubiór wyrażamy podstawę, nasze korzenie, dzieciństwo, urazy z przeszłości.²

– Bo podświadomość podpowiada co innego niż świadomość. To ona decyduje o wyborze konkretnej rzeczy, a świadomość racjonalizuje te decyzje zwykle po fakcie.
To nie przypadek, że sięgamy po takie, a nie inne barwy. Wolność wyboru jest tylko pozorna. Zakładając to, co nam się podoba, ukazujemy osobowość, wewnętrzne problemy i przeżycia. Dlatego upodobanie do określonych barw może zmieniać się z wiekiem, sytuacją, a nawet z nastrojem chwili. Apetyt na kolory jest związany ze stanem wewnętrznym, w jakim jesteśmy w danym okresie. Często po rozpadzie związku kobieta, która nigdy nie lubiła czerwonego, nagle zaczyna nosić czerwone rzeczy. To manifestacja: „jestem aktywna, dzielna, silna, ze wszystkim sobie poradzę!”. Nieraz w tym momencie życia panie obcinają włosy lub zmieniają ich kolor, co również ma wymiar symboliczny: oznacza odcięcie się od przeszłości i początek nowego – wyjaśnia psycholog.
Warto dodać, że osoby trzymające się jednej gamy kolorów są konserwatywne i spokojne. Ludzie często zmieniający kolorystykę są bardziej twórczy, ale i bardziej niespokojni.
W analizie wyglądu także wysokość i miejsce, w jakim występuje barwa, podlegają interpretacji. Jeśli kolor czerwony wystąpi u kobiety na poziomie nóg (w strefie podświadomości) w postaci czerwonej spódnicy lub spodni, może to być interpretowane jako potrzeba aktywności seksualnej lub oznaka cierpienia z powodu zawodu miłosnego. Czerwień na poziomie tułowia (sfera świadomości) znamionuje ludzi dynamicznych (lub osoby, które chcą takie być). Czerwień na poziomie głowy (sfera nadświadomości) w postaci apaszki czy ozdoby we włosach to symbol intelektualizmu i chęci udowodnienia własnej wartości. Zieleń na poziomie butów mówi o potrzebie równowagi emocjonalnej w układach z rodzicami, a w okolicy kolan – o braku przekonania co do własnej wartości seksualnej. Może świadczyć o purytańskim wychowaniu, kompleksach lub zaniedbanych układach partnerskich. Zieleń w okolicach tułowia symbolizuje potrzebę równowagi w najbliższym otoczeniu, a na poziomie głowy szukanie równowagi intelektualnej i niezdecydowanie. Symbolicznie znaczenie ma nie tylko wysokość, ale również głębokość występowania koloru. Ważne jest bowiem także to, co ukrywamy przed wzrokiem innych. Kolor, który nosimy bliżej ciała, reprezentuje osobiste, bardziej uczuciowe zaangażowanie. – mówi Dariusz Tarczyński.³

Ciekaw jestem, jaka jest opinia psychologów na temat powyższych przykładów? Kierując się wyłącznie układem barw, trudno się do czegoś przyczepić, ponieważ dominują czerń, granat oraz biel – czyli raczej kolory pozytywnie kojarzone. Jednak zwolennik normalności w ubiorze może mieć poważne wątpliwości, czy „pacjent” jest zupełnie zdrowy.

Kolory, z których skomponowany jest nasz kostium, nie tylko oddziałują na otoczenie i na nas samych, ale jak się okazuje mogą wiele powiedzieć o naszym charakterze, potrzebach, pragnieniach czy kompleksach. Warto być tego świadomym.

Zauważmy, że „najbezpieczniejszymi” kolorami zawsze będą szary, niebieski oraz biały. Upraszczając można powiedzieć, że duże elementy garderoby, jak: kompletne garnitury, spodnie, marynarki czy płaszcze w tych barwach zawsze się sprawdzą, niezależnie od pory dnia, roku, towarzystwa czy okazji. Biały jest oczywiście murowanym kandydatem nr 1 na koszule. Kolory, które moim zdaniem są niedoceniane przez większość facetów to zielony oraz brązowy. Przede wszystkim mam na myśli dodatki, jak: krawaty, poszetki, buty czy skórzane akcesoria. Szczególnie polecam kolor brązowy, który w wielu wypadkach na korzyść zastąpi czarny. Ten ostatni jest zwykle przeceniany. Potocznie uważa się, że pasuje do wszystkiego i jest synonimem elegancji. W strojach formalnych czy wieczorowych tak jest, ale co najmniej 90% naszych stylizacji jest dzienna i nieformalna. Warto tym pamiętać.

Polecam sięgać jak najczęściej po obuwie, spodnie, marynarki lub palta w kolorach, które niosą ze sobą pozytywny ładunek emocjonalny.

Trzymacie fason,

Luigi

Źródła:
1. http://blog.racymind.pl/design/psychologia-kolorow-i-ich-znaczenie-w-budowaniu-wizerunku/
2. http://www.psychologiawygladu.pl/2015/07/znaczenie-ubioru-i-wymowa.html
3. http://www.poradnikzdrowie.pl/psychologia/zrelaksuj-sie/znaczenie-kolorow-czyli-co-oznaczaja-poszczegolne-barwy_33605.html

Reklamy

Jedna myśl w temacie “Psychologia kolorów w modzie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s